ULTRASONİK MUAYENE;

Ultrasonik muayene; yüksek frekans ses dalgalarını sesin malzeme içinde yankılanması prensibine dayanır. Ses yüzeyden gönderildiğinde bir yansıtıcıya çarpar ve geri döner. Sesin malzeme içindeki hızının sabit olması ve sesi gönderme ile geri alma süresi bilindiğinden, sesin kat ettiği mesafe bulunabilmektedir. Buradan alınan yankının süreksizlikten mi yoksa malzeme geometrisinden mi olduğu kolayca tespit edilebilmektedir.

Ultrasonik muayene ile her türlü parça, kaynak dikişleri, döküm ve dövme parçalar test edilebilmektedir.

Ancak belirli ürünleri test ederken bu ürünlere yönelik oluşturulmuş diğer talimat ve standartlar esas alınarak test yapılmaktadır. Doğru ve güvenilir sonuçlar almak için muayene yüzeylerine göre özel olarak tasarlanmış problar kullanılmalıdır. Muayene parçasının yüzey durumu muayene sonuçlarını doğrudan etkilediği için ayrıca referans bloklarına da ihtiyaç duyulmaktadır.


ULTRASONİK TEST YÖNTEMİNİN ÜSTÜNLÜKLERİ;;

  • Bazı durumlar hariç Malzemenin sadece bir tarafından giriş yeterlidir,
  • Metal ve metal dışı malzemelerde kullanılabilir,
  • Düzlemsel iç süreksizliklerin tespit edilmesinde en uygun yöntemdir,
  • Cihazın taşınması kolaydır,
  • Yüksek nüfuziyet sağlar,
  • Anında sonuç verir,
  • Otomatik sistemlere adapte edilir.


ULTRASONİK TEST YÖNTEMİNİN KISITLAMALARI;

  • Pürüzlü yüzeyler sorun teşkil eder,
  • Yüzey hazırlığı gerektirir,
  • Referans standartlar ve kalibrasyon gerekir,
  • Sinyallerin yorumlanması zor olabilir,
  • Operatör deneyimi ve güvenilirliği gerekir.


  • Kullanılan ASME Standartları
  • ÖASME V Artıcle 4


Kullanılan EN ve ISO Standartları;

  • TS EN 583-1 - Ultrasonik muayene - bölüm 1: Geçiş tekniği
  • TS EN 583-2 - Ultrasonik muayene- Bölüm 2: Hassasiyet ve aralık ayarı
  • TS EN 583-3 - Ultrasonik muayene bölüm 3 : Genel kurallar
  • TS EN 583-4 - Ultrasonik muayene- Bölüm 4: Yüzeye dik kusurların muayenesi
  • TS EN 583-5 - Ultrasonik muayene - Bölüm 5: Süreksizliklerin karakterizasyonu ve büyüklük tayini
  • TS EN 12668-1 - Ultrasonik muayene teçhizatlarının karakterizasyonu ve doğrulanması - Bölüm 1: Cihazlar
  • TS EN 12668-2 - Ultrasonik muayene teçhizatının karakterlerinin belirlenmesi ve doğrulanması - Bölüm 2: Problar
  • TS EN 12668-3 - Ultrasonik muayene teçhizatının karakterizasyonu ve doğrulanması-Bölüm 3: Birleşik teçhizat
  • TS EN ISO 2400 (Eski TS EN 12223) - Ultrasonik Test - Kalibrasyon blok No 1 için Özellikler
  • TS EN ISO 7963 (Eski TS EN 27963 ) - Ultrasonik muayene- Kalibrasyon bloğu no:2 için özellikler
  • TS EN ISO 16810 (Eskisi TS EN 583-1) - Ultrasonik muayene – Genel Prensipler
  • TS EN ISO 16811 (Eskisi TS EN 583-2) - Ultrasonik muayene-Hassasiyet ve aralık ayarı
  • TS EN ISO 16823 (Eskisi TS EN 583-3) - Ultrasonik muayene –Geçiş Tekniği
  • TS EN ISO 16826 (Eskisi TS EN 583-4) - Ultrasonik muayene- Bölüm 4: Yüzeye dik süreksizliklerin muayenesi
  • BS EN 583-5 - Ultrasonik muayene - Bölüm 5: Süreksizliklerin karakterizasyonu ve büyüklük tayini




Kaynaklar;

  • TS EN ISO 11666 (Eski TS EN 1712 ) - Kaynakların tahribatsız muayenesi - Ultrasonik muayene- Kabul seviyeleri
  • TS EN ISO 23279 (Eski TS EN 1713 ) - Kaynakların tahribatsız muayenesi - Ultrasonik muayene - Kaynaklardaki belirtilerin karakterizasyonu
  • BS EN ISO 10863 - Kaynakların tahribatsız muayenesi-Ultrasonik muayene-Uçuş/geçiş süresi kırınımı tekniği kullanımı (TOFD)




Dökümler;

  • TS EN 12680-1 - Döküm - Ultrasonik muayene - bölüm 1: Genel amaçlı çelik dökümler
  • TS EN 12680-2 - Döküm - Ultrasonik muayene - bölüm 2: Yüksek gerilmelere maruz kalacak çelik döküm bileşenler
  • TS EN 12680-3 - Döküm - Ultrasonik muayene - Bölüm 3: Küresel grafitli demir dökümler


ÇELİK DÖVMELER;

  • TS EN 10228-3 - Dövme çeliklerin tahribatsız muayenesi - Bölüm 3: Ferritik veya martenzitik dövme çeliklerin ultrasonik muayenesi
  • TS EN 10228-4 - Dövme çeliklerin tahribatsız muayenesi-Bölüm 4: Östenitik ve östenitik-Ferritik paslanmaz çelik dövmelerin ultrasonik muayenesi


ÇELİK BORULAR;

  • TS EN ISO 10893-11 (eski TS EN 10246-8) - Çelik boruların tahribatsız muayenesi - Bölüm 11: Enine ve/veya boyuna kusurların tespiti için kaynak edilmiş çelik borularda kaynak dikişinin otomatik ultrasonik muayenesi


ÇELİK ÇUBUKLAR;

  • TS EN 10308 - Tahribatsız muayene-Çelik çubukların ultrasonik muayenesi


YASSI ÇELİKLER;

  • TS EN 10160 - Kalınlığı 6 mm’ye eşit veya daha fazla olan yassı çelik mamulün ultrasonik muayenesi (yansıma tekniği)